| Σελ. 169~170 |
H ορμητική ένταξη της Κύπρου σε αυτή τη δραστηριότητα ξεκινά από την έναρξη ισχύος της "Μαύρης Λίστας" των ΗΠΑ για την επιβολή κυρρώσεων στα πλοία που πραγματοποιούσαν ναύλους στην Κούβα και με την απόφαση της Ελληνικής κυβέρνησης να την εφαρμόσει στα πλοία αυτής της εθνικότητας. Πράγμα που ώθησε πολλους έλληνες εφοπλιστές να υψώσουν την σημαία αυτού του νησιωτικού μεσογειακού κράτους στα πλοία τους.
Πέρα από την αξιοσημείωτη συμβολή της ως αξιόπιστης και σταθερής έδρας για την ανάπτυξη των ναυτιλιακών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, η Κύπρος εξελίχθηκε παράλληλα σε σημαντικό διεθνές χρηματοοικονομικό κέντρο. H προτίμηση της ευρωπαικής χρηματοοικονομικής και εμπορικής κοινότητας να πραγματοποιούν επιχειρήσεις απ΄ο την Κύπρο, δυνάμωσε αισθητά όταν η Κύπρος έγινε μέλος της Ευρωπαικής Ένωσης το 2004.
| Francisco Soberón Valdés |
1. Τι ακριβώς ήταν η αμερικανική «μαύρη λίστα»;
Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιούσε τη ναυτιλία ως μέσο εφαρμογής του αποκλεισμού της Κούβας. Τα πλοία τρίτων χωρών που προσέγγιζαν κουβανικά λιμάνια μπορούσαν να υποστούν σοβαρές εμπορικές κυρώσεις.
Μεταξύ άλλων:
Αποκλεισμός από τη μεταφορά φορτίων που χρηματοδοτούσε η αμερικανική κυβέρνηση.
Άρνηση ανεφοδιασμού με καύσιμα σε αμερικανικές εταιρείες.
Άρνηση εξυπηρέτησης των φορτίων τους σε αμερικανικά λιμάνια.
Πιέσεις προς τις χώρες της σημαίας τους να απαγορεύσουν τις μεταφορές προς την Κούβα.
Αυτό δεν ήταν απλώς μια άτυπη απειλή. Στις 17 Απριλίου 1963 ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ντιν Ρασκ ενημέρωνε τον πρόεδρο Κένεντι ότι η Ουάσιγκτον είχε ήδη πετύχει την απομάκρυνση πλοίων διαφόρων χωρών από το κουβανικό εμπόριο.
2. Η ελληνική κυβέρνηση απαγόρευσε στα πλοία με ελληνική σημαία να πηγαίνουν στην Κούβα
Εδώ υπάρχει ένα εξαιρετικά αποκαλυπτικό αμερικανικό διπλωματικό έγγραφο.
Στο υπόμνημα του Ντιν Ρασκ προς τον Κένεντι, στις 17 Απριλίου 1963, αναφέρεται ρητά:
A Greek decree prohibited Greek vessels not presently under charter to the Bloc from carrying cargoes to Cuba.
Δηλαδή, ελληνικό κυβερνητικό διάταγμα απαγόρευσε στα ελληνικά πλοία που δεν είχαν ήδη ναυλωθεί από χώρες του σοβιετικού μπλοκ να μεταφέρουν φορτία στην Κούβα, προβλέποντας ότι τα υπάρχοντα ναυλοσύμφωνα θα ολοκληρώνονταν και τα πλοία θα αποσύρονταν από αυτό το εμπόριο.
Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ ασκούσαν πιέσεις και ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε ήδη λάβει μέτρα για την απομάκρυνση των πλοίων.
Η απαγόρευση αφορούσε τα πλοία με ελληνική σημαία. Δεν απαγόρευε στους Έλληνες εφοπλιστές να χρησιμοποιούν πλοία άλλων νηολογίων.
Αυτό ακριβώς αξιοποίησαν.
Ο John D. Hayes, υποναύαρχος του αμερικανικού Ναυτικού, σε άρθρο του στο περιοδικό Proceedings του US Naval Institute, τον Μάιο του 1973, δίνει ένα εντυπωσιακό στοιχείο:
Από τα πλοία που βρίσκονταν στην βορειοαμερικανική μαύρη λίστα λόγω εμπορίου με την Κούβα:
75 έφεραν κυπριακή σημαία.
42 βρετανική.
21 πολωνική.
8 γιουγκοσλαβική.
6 ιταλική.
6 ελληνική.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η ανάπτυξη του κυπριακού νηολογίου ήταν μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της διεθνούς ναυτιλίας εκείνης της περιόδου.
4. Η μαρτυρία του ελληνικού εφοπλιστικού κόσμου
Ιδιαίτερη σημασία έχει μια μαρτυρία που δημοσιεύεται από το Ίδρυμα Μαρία Τσάκος, σε βιογραφικό κείμενο του εφοπλιστή Παναγιώτη Τσάκου.
Αναφέρει ότι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εφοπλιστές που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο με την Κούβα σταμάτησαν να το κάνουν. Αντίθετα, τα περισσότερα πλοία που ναύλωνε η κουβανική ναυτιλιακή εταιρεία Cuflet ήταν ελληνικών συμφερόντων.
Και περιγράφει τη διαδοχική αλλαγή σημαίας:
Αρχικά ελληνική σημαία.
Στη συνέχεια λιβανέζικη σημαία.
Τελικά κυπριακή και μαλτέζικη σημαία.
Σκοπός ήταν να παρακαμφθούν οι αμερικανικοί περιορισμοί και η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να απαγορεύσει στα πλοία με ελληνική σημαία να συμμετέχουν στο εμπόριο με την Κούβα.
5. Ποια ήταν τελικά η βορειοαμερικανική πολιτική;
Η νομική βάση περιλάμβανε δύο σημαντικά μέτρα:
NSAM 220 (1962): Προέβλεπε τη δημοσιοποίηση καταλόγων πλοίων που είχαν προσεγγίσει κουβανικά λιμάνια και τον αποκλεισμό τους από βορειοαμερικανικά χρηματοδοτούμενα φορτία.
Section 107(b) του Foreign Assistance Act: Προέβλεπε τη διακοπή της βορειοαμερικανικής οικονομικής βοήθειας προς χώρες που επέτρεπαν σε πλοία τους να μεταφέρουν στην Κούβα αγαθά οικονομικής βοήθειας.
Η δεύτερη διάταξη αποτέλεσε σημαντικό μοχλό πίεσης προς την Ελλάδα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου