Η «Κρίση των Πυραύλων» στην Κούβα και ο Τσε

Αναδημοσιεύουμε – με κάποια καθυστέρηση λόγω της απόστασης και των τεχνικών   δυσκολιών πρόσβασης στο ιντερνετ -  την πολύ καλή ανάρτηση του αδερφού blog   guevaristas.net  και την συμπεριλαμβάνουμε στο αφιέρωμα  που αναρτήσαμε τον Οκτώβρη.

Με αφορμή την επέτειο της Κρίσης των Πυραύλων στην Κούβα (Οκτώβρης 1962), το Ελληνικό Αρχείο Τσε Γκεβάρα παρουσιάζει πτυχές της περιόδου εκείνης, κυρίως μέσα από το πρίσμα της δραστηριότητας και του ρόλου του Τσε, ως ηγετικού μέλους της κουβανικής κυβέρνησης, στην εν λόγω ιστορία. Προς τούτο χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα από τα δύο πληρέστερα βιογραφικά πονήματα που έχουν γραφτεί για το Γκεβάρα, αυτά του Jon Lee Anderson και του Πάκο Ιγνάσιο Τάϊμπο.

Ο Φιντέλ και ο Χρουτσόφ

Άρθρο στην Γκράνμα  στις 14 Αυγούστου 2013

[…] Υπενθυμίζεται ότι στις 28 Οκτωβρίου του 1962 εγώ δήλωσα ότι δεν ήμουν σύμφωνος με την απόφαση – για την οποία δεν μας είχαν συμβουλευτεί και η Κούβα αγνοούσε – της ΕΣΔΔ να αποσύρει τα στρατηγικά της βλήματα, για τα οποία προετοιμάζονταν οι ράμπες εκτόξευσης, που θα ήταν συνολικά σαράντα δύο. Στον σοβιετικό ηγέτη εξήγησα ότι αυτό το βήμα δεν το είχε συζητήσει μαζί μας, βασική και αναγκαία προϋπόθεση  των συμφωνιών μας. Αυτή η ιδέα συμπυκνώνεται σε μία φράση: “ Εσείς μπορείτε να με πείσετε ότι κάνω λάθος, όμως δεν μπορείτε να μου πείτε ότι κάνω λάθος, χωρίς να με πείσετε”, και απαρίθμησα πέντε Σημεία που παρέμειναν ανέγγιχτα:

Ο Φιντέλ και ο Κένεντι

Άρθρο  του Φιντέλ στην Γκράνμα  στις 14 Αυγούστου 2013

[…] Ποιες ήταν οι αιτίες για να ξεσπάσει η κρίση; O Χρουτσόφ είχε  αντιληφθεί την ξεκάθαρη πρόθεση του Κένεντι να εισβάλει στην Κούβα πολύ σύντομα, είχαν προετοιμάσει  τις πολιτικές και διπλωματικές συνθήκες, ειδικά μετά την συντριπτική ήττα της μισθοφορικής εισβολής στον Κόλπο των Χοίρων, συνοδευόμενη από αποβατικά  σκάφη του σώματος πεζοναυτών και ένα αεροπλανοφόρο των γιάνκις. Οι μισθοφόροι έλεγχαν τον εναέριο χώρο με πάνω από 40  αεροπλάνα, ανάμεσά τους βομβαρδιστικά Β-26, μεταγωγικά και άλλα υποστηρικτικά. Μια προηγούμενη αιφνιδιαστική επίθεση στην κεντρική αεροπορική βάση, δεν πέτυχε τα αεροσκάφη μας, αφού τα είχαμε διασκορπίσει σε διάφορα σημεία, αυτά που μπορούσαν να μετακινηθούν. Μετά βίας  χτύπησαν κάποια. Την ημέρα της προδοτικής εισβολής, τα σκάφη μας ήταν στον αέρα πριν το ξημέρωμα, με κατεύθυνση την Playa  Girón.  Θα λέγαμε ότι μόνο ένας ειλικρινής βορειοαμερικάνος συγγραφέας περιέγραψε εκείνο το γεγονός σαν καταστροφή. Φτάνει να πούμε, ότι τελικά από εκείνη την περιπέτεια, μόνο 2-3 από τους εισβολείς μπόρεσαν να επιστρέψουν στο Μαιάμι.           

Συναγερμός Μάχης (3/3)

Πρόλογος του βιβλίου Alarma de combate (Συναγερμός Μάχης) των Ernesto Pérez Shelton και Eduardo Yasells Ferrer που  εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Αβάνα το 1993 (Εditorial Pablo de la Torriente)  και επανεκδόθηκε το 2007 (Casa Editora Abril) .

Η κατευθυντήρια γραμμή  των Ηνωμένων Πολιτειών για επεμβατική δράση στην Κούβα είχε δρομολογηθεί πολύ πριν  αντιληφθεί την παρουσία των πυραύλων. Ο βορειοαμερικανός ναύαρχος Robert Benson έγραψε το 1983  ότι η κυβέρνησή του είχε προετοιμάσει μια επέμβαση στην Κούβα με οποιαδήποτε πρόφαση: ένα επεισόδιο στο Βερολίνο, μια απόφαση του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών  ή μία απλή αίτηση των αντεπαναστατικών κουβανικών οργανώσεων. Ο Benson τοποθέτούσε την επιχείρηση επέμβασης μεταξύ 8 και 12 Οκτωβρίου 1962. ¹³

Εδώ και πολύ καιρό το Πεντάγωνο επεξεργαζόταν  την ιδέα  για ένα μαζικό χτύπημα  στις κουβανικές ακτές και αεροδρόμια. Θα ακολουθούσε -σύμφωνα με το σχέδιο- η απόβαση στο νησί, σε πρώτη φάση, τριών μεραρχιών.  Μία μεραρχία πεζοναυτών, μία αερομεταφερόμενη και μία πεζικού. Άλλες τρείς ή τέσσερεις μεραρχίες , σε ετοιμότητα στην πολιτεία της Φλόριδα,  θα αναλάμβαναν την κατάληψη μια στρατηγικής σημασίας  παραλία με σκοπό να  ενισχύσουν και να αναλάβουν δράση   μαζί με τις  δυνάμεις  αντιπερισπασμού.

Συναγερμός Μάχης (2/3)

Πρόλογος του βιβλίου Alarma de combate (Συναγερμός Μάχης) των Ernesto Pérez Shelton και Eduardo Yasells Ferrer που  εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Αβάνα το 1993 (Εditorial Pablo de la Torriente)  και επανεκδόθηκε το 2007 (Casa Editora Abril) .

Οι Ηνωμένες πολιτείες διέθεταν τότε  5.000 πυρηνικές κεφαλές και η Σοβιετική Ένωση 300, σε μια αναλογία 17 προς 1 υπέρ των ΗΠΑ, το ίδιο και στα στρατηγικά βομβαρδιστικά που υπερείχαν της ΕΣΣΔ σε μια αναλογία 10 προς 1. Στους διηπειρωτικούς πυραύλους  μέσου και μεσαίου  βεληνεκούς η Ουάσιγκτον ήταν 4 χρόνια μπροστά από την Μόσχα. ⁷

Από την πρώτη στιγμή προτάθηκε να γίνει μια συμφωνία γιατί  από την πρώτη στιγμή θεωρείτο μια επιχείρηση στρατηγικής σημασίας. “Δεν μας άρεσαν οι πύραυλοι […] γιατί η παρουσία τους […] προκαλούσε ζημιά στην εικόνα της επανάστασης”,⁸  γιατί η Κούβα θα εμφανιζόταν σαν μια  σοβιετική στρατιωτική βάση και αυτό θα είχε  υψηλό πολιτικό κόστος για την εικόνα της χώρας μας. Ωστόσο η επιχείρηση θεωρήθηκε σαν μια  συνεισφορά στην ενδυνάμωση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου. Οι σοβιετικοί μας πληροφόρησαν ότι  θα ήταν  42 πύραυλοι, 36 επιχειρησιακοί και 6 δοκιμαστικοί. Πολλές φορές ο Nikita υπονόησε δημόσια ότι μπροστά σε μια επέμβαση στην Κούβα θα χρησιμοποιούσε τους πυραύλους.

Συναγερμός Μάχης (1/3)

Πρόλογος του βιβλίου Alarma de combate (Συναγερμός Μάχης) των Ernesto Pérez Shelton και Eduardo Yasells Ferrer που  εκδόθηκε για πρώτη φορά στην Αβάνα το 1993  (Εditorial Pablo de la Torriente)  και επανεκδόθηκε το 2007 (Casa Editora Abril) .

Στις 11.45 το πρωί της Τρίτης 16 Οκτώβρη του 1962, σε μια συνάντηση με τον πρόεδρο John F.Kennedy , η ΣΙΑ έκανε την «επίσημη παρουσίαση»  σχετικά  με το θέμα της εγκατάστασης στην Κούβα πυρηνικού σοβιετικού εξοπλισμού.¹  Πολύ πριν την τοποθέτηση αυτής της τεχνολογίας στην Κούβα, η βορειοαμερικανική κυβέρνηση είχε προετοιμάσει και συγκεντρώσει επαρκείς δυνάμεις για τα σχέδια  επέμβασής της στο νησί.

O Πρόεδρος Osvaldo Dorticós ,  o Υπουργός Εξωτερικών Raúl Roa, 
 ο Γ. Γ του ΟΗΕ  U Thant,  και ο Φιδέλ κατά την επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ 
στην Κούβα στις 30 & 31 Οκτώβρη 1962 .(φωτο Verbe Olivo).

51 χρόνια από την Κρίση των Πυραύλων

Στην Κούβα υπήρξε μόνο ένας τύπος συναγερμού: 
O συναγερμός μάχης.

Φιντέλ

… Ένιωσα πλάι σου την περηφάνια να ανήκω στον λαό μας αυτές τις φωτεινές και θλιβερές μέρες της κρίσης της Καραϊβικής.  Λίγες φορές έλαμψε πολιτικός τόσο πολύ όσο εκείνες τις μέρες. Με γεμίζει περηφάνια επίσης, ότι σε ακολούθησα χωρίς δισταγμούς, και ταυτίστηκα με τον τρόπο που έχεις να σκέφτεσαι, να βλέπεις και να εκτιμάς τους κινδύνους και τις αρχές.

Τσε

Συμπληρώνονται φέτος 51 χρόνια από την ονομαζόμενη Κρίση των Πυραύλων, όταν η ανθρωπότητα βρέθηκε στα πρόθυρα μιας  πυρηνικής σύγκρουσης μεταξύ ΕΣΣΔ και ΗΠΑ τον Οκτώβρη του 1962, η οποία σύντομα θα εξελίσσονταν σε πυρηνικό ολοκαύτωμα.

 Η Κούβα βρέθηκε στο επίκεντρο γιατί ήταν οι παραμονές της επικείμενης εισβολής στο νησί, αυτή την φορά απ ευθείας του στρατού των ΗΠΑ, καθώς η εμπειρία της προηγούμενης εισβολής μέσω  μισθοφόρων αντεπαναστατών λίγους μήνες πριν, αποδείχθηκε ολέθρια για τους βορειοαμερικανούς. Τότε ήταν που η Κούβα υπέγραψε σύμφωνο στρατιωτικής συνεργασίας με την ΕΣΣΔ, που περιλάμβανε  και εγκατάσταση  πυρηνικών όπλων στο νησί. Η συνέχεια είναι γνωστή αλλά  και θα ξετυλιχτεί με κάθε λεπτομέρεια στις αναρτήσεις  που θα ακολουθήσουν.