22 Μαΐου 2018

Διάλεξη: Ο Χοσέ Μαρτί και το δίδαγμα της Ελλάδας / Conferencia: José Martí y la lección de Grecia

Ενώ η αμερικανική ήπειρος είχε απελευθερωθεί από την ισπανική κυριαρχία, η Κούβα παρέμεινε αποικία καθ’ όλη τη διάρκεια του 19ου αι. και γι’ αυτό, πολλοί διανοούμενοι και συγγραφείς, που ονειρεύονταν την απελευθέρωση και σημαντικές αλλαγές στη ζωή της χώρας, έδιναν ιδιαίτερη σημασία στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τον οποίο είχαν ξαναφέρει στην επικαιρότητα οι απελευθερωτικοί αγώνες της εποχής.

Ο Χοσέ Μαρτί (1853-1895) αφιέρωσε τη ζωή του στην απελευθέρωση της πατρίδας του και ήταν μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες των ισπανοαμερικανικών γραμμάτων. Ως άνθρωπος της εποχής του ήταν εξοικειωμένος με την δεσπόζουσα άποψη για την Ελλάδα. Ωστόσο, δεν αποδέχεται τίποτα άκριτα. Κατανοεί ο ίδιος και αυτό του επιτρέπει να καταρρίπτει συμβάσεις. Ο Μαρτί αποδέχεται τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, υπό το πρίσμα των απελευθερωτικών αγώνων της εποχής του, μέσω της δικής του βαθιά αμερικανικής και ανθρωπιστικής οπτικής κι έτσι το δίδαγμα της Ελλάδας, όπως το ονομάζει, εμπλέκεται με την δική του ιδέα για την επανάσταση, την οποία θεωρεί “μεγαλόψυχη και σκεπτόμενη”.

24.05.2018, 19.00 
Συνδιοργάνωση: Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας και Πρεσβεία της Κούβας στην Αθήνα.


Η Ελίνα Μιράντα Κανσέλα είναι Δόκτωρ των Φιλολογικών Επιστημών· Επίτιμη Καθηγήτρια· Διευθύντρια της Έδρας Φιλολογίας και Κλασικής Παράδοσης στο τμήμα Τεχνών και Γραμμάτων στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας. Υποδιευθύντρια της Ακαδημίας Γλωσσών της Κούβας και αντεπιστέλλον μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας της Ισπανίας. Έχει ανακηρυχθεί “Πρέσβειρα του Ελληνισμού” από τη Νομαρχία Αθηνών (2006). Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε βιβλία και περιοδικά και έχει δώσει μαθήματα και διαλέξεις σε πανεπιστήμια και άλλους θεσμούς σε χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής.

Έχει εκδώσει τα βιβλία: Η ελληνική παράδοση στην Κούβα (2003) και η κριτική έκδοση “Ομήρου Ιλιάδα”, του Χοσέ Μαρτί (2004), Φορώντας τον αμερικανικό κόθορνο (2006)· Λάουρα Μέστρε (Μαδρίτη, 2010)· Κωμωδία, θεωρία και κοινό στην κλασική Ελλάδα (2010): Εισαγωγή στα ελληνικά (2011). Έχει δημοσιεύσει τα άρθρα: Ελληνική ποίηση: έπος, λυρισμός και δράμα και Ο Διόνυσος στις Αντίλλες. Επιπλέον, ήταν επιμελήτρια και συνεπιμελήτρια μιας δεκάδας βιβλίων ακόμη.

***********

La circunstancia de que Cuba, independizada ya la América continental del dominio español, continuó como colonia durante todo el siglo XIX, repercutió en que para muchos de sus pensadores y escritores, los cuales soñaban con la emancipación y cambios fundamentales en la vida del país, la cultura griega antigua, iluminada por las luchas libertarias contemporáneas, adquiriera una especial significación.

Si como hombre de su época, José Martí (1853-1895), quien consagrara su vida en pos de la libertad de su patria y fuera, a su vez, una de las figuras cumbres de las letras hispanoamericanas, no era ajeno a la visión imperante en torno a la Hélade, no hay en él aceptación acrítica, sino un entendimiento personal que le permite romper convenciones. Martí asume la cultura de la antigua Grecia, iluminada por el batallar libertario de su época, a partir de su propia óptica profundamente americana y humanista, de modo que la lección de lo que él llama “lo griego” se implica en su concepto de revolución entendida esta como “magnánima y pensadora”.

Elina Miranda Cancela es Doctora en Ciencias Filológicas; Profesora de Mérito; Directora de la Cátedra de Filología y Tradición Clásica de la Facultad de Artes y Letras de la Universidad de La Habana. Vicedirectora de la Academia Cubana de la Lengua y miembro correspondiente de la RAE. “Embajadora del Helenismo” por la Prefectura de Atenas (2006), entre otros reconocimientos. Ha publicado artículos en libros y revistas e impartido cursos y conferencias en universidades e instituciones de distintos países de Europa y América.

Entre sus libros: La tradición helénica en Cuba (2003) y la edición crítica de “La Ilíada de Homero”, de José Martí (2004), Calzar el coturno americano (2006); Laura Mestre (Madrid,2010); Comedia, teoría y público en la Grecia clásica (2010): Introducción al griego (2011). En prensa: Poesía griega: épica, lírica y dramática y Dioniso en las Antillas. También ha sido editora y coeditora de una decena de libros más.

24.05.2018, 19.00 h.
Coorganizan el Instituto Cervantes de Atenas y la Embajada de Cuba en Atenas. Instituto Cervantes de Atenas, Scufá 31, Kolonaki. Entrada libre.